Duurzame ontwikkeling: een container vol concepten

Als je er mee akkoord gaat dat onze planeet niet kan groeien in oppervlakte, dan moet je per definitie ook leven volgens de principes van duurzame ontwikkeling. Maar wat houdt dat dure woord ‘duurzame ontwikkeling’ nu precies in? Er zijn boeken vol geschreven met definities maar de bekendste is de Brundtland-definitie:  een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder daarbij de behoeften van de toekomstige generaties in gevaar te brengen.

2 zaken zijn daarbij belangrijk:

• duurzame ontwikkeling voorziet in de behoeften van elke mens. De kloof in levensstandaard tussen het noordelijk en het zuidelijk halfrond moet dus zeker gedicht worden. Maar ook de kloof tussen de rijken en de minder bedeelden hier bij ons. Duurzame ontwikkeling gaat dus zeker niet alleen over milieu
• de huidige generatie leent de planeet van de volgende generatie. Als je duurzaam leeft, garandeer je de volgende generaties dat ze ook vlot in hun behoeftes kunnen voorzien.

Duurzame ontwikkeling behelst verschillende facetten, daarom wordt het vaak een containerbegrip genoemd:

• Economie: de wereld moet blijven draaien. We zullen blijven consumeren in de toekomst. Maar vraag en aanbod moeten beter op elkaar afgestemd worden. Geen melkplassen, boterbergen en te grote veestapels. En moeten we ook de keuze hebben tussen 279 verschillende blauwe jeans?
• Sociale aspecten: iedereen moet in zijn behoeften kunnen voorzien. Sloop de kloof tussen rijk en arm. Zowel hier als elders in de wereld. Er zou een openheid moeten bestaan voor diversiteit en iedereen zou gelijke kansen moeten hebben.
• Milieuaspecten: natuurlijke rijkdommen vormen de basis voor onze kinderen om ook in hun behoeften te voorzien en om zich te ontwikkelen. Milieu en ecologie vormen dus logischerwijze belangrijke schakels in het concept ‘duurzame ontwikkeling’. Vaak is milieu het meest zichtbaar in de communicatie rond ‘duurzame ontwikkeling’. Maar het is zeker niet het enige belangrijke!
• Institutionele aspecten: ’duurzame ontwikkeling’ is een zaak van iedereen. Zowel overheid als burger. Daarom is participatie van de burger aan het beleid onmisbaar. Als de burger actief het beleid mee gaat uittekenen, zal het draagvlak voor het gevoerde beleid ook groter worden. Een belangrijk taak is ook weggelegd voor het middenveld.
• Ethische aspecten: er moet een waardeverandering komen die de ontwikkeling ondersteunt. Een voorbeeld: de huidige waarden waarop ons economisch systeem steunt, stimuleren duurzame ontwikkeling niet altijd. Door ons waardepatroon aan te passen, kunnen we ons economisch systeem duurzaam maken.

Een beetje realist beseft dat we, rekening houdende met het bovenstaande, niet zo héél goed bezig zijn. Er is verbetering merkbaar, maar toch nog niet voldoende. Daarom is er een switch nodig. Vandaar het concept ‘duurzame ontwikkeling’.
Het is onmiskenbaar een wereldomvattend probleem. Dus automatisch ook een ver van mijn bed show? Duidelijk niet, dat is net het voordeel van het probleem. Iedereen kan door lokaal actie te ondernemen, het globale plaatje aanpassen. Hieronder geven we voor elk facet van het containerbegrip ‘duurzame ontwikkeling’ een voorbeeld van een actie die je gemakkelijk zelf kan uitvoeren om bij te dragen aan het verder bestaan van onze planeet.

• Economische aspecten: koop meer of altijd biologisch geteelde producten, liefst rekening houdende met de seizoenen en koop bij voorkeur streekproducten.  
• Sociale aspecten: steun projecten die sociale uitsluiting tegengaan. Begin daarvoor bij je eigen buurt maar verruim ook zeker de blik naar andere regio’s van de wereld. Want de wereld is een dorp. Voorbeelden zijn legio: Welzijnszorg, 11.11.11, Damiaanactie, Broederlijk Delen, Music For Life,…
• Milieuaspecten: doe mee aan een tuinvlindertelling, vermijd sproeistoffen in je tuin en plant inheemse planten in de tuin. Een voorbeeld van een niet zo voor de hand liggende geïntegreerde actie waarmee je toch gemakkelijk bijdraagt een het soms vage concept ‘duurzame ontwikkeling’. 
• Institutionele aspecten: geef beleid mee vorm. Doe mee aan een hoorzitting over een onderwerp dat de lokale burger onmiddellijk aanbelangt. Maar zich inzetten voor een middenveldorganisatie kan evengoed.
• Ethische aspecten: Moeten we echt heel ver op reis gaan en daar in een poepsjiek hotel gepamperd worden? Zich ontspannen in een magnifieke omgeving kan ook dichtbij. Soms zelfs in de eigen tuin. Wat idealistisch, toegegeven. Maar waarden die nu vanzelfsprekend zijn, moeten ook in vraag gesteld worden. En aangepast!

Kuurne heeft sedert 2005 een duurzaamheidsambtenaar in dienst die Kuurne warm maakt om op een duurzame manier te leven. In de eerste plaatst houdt de duurzaamheidsambtenaar alle gemeentediensten scherp om duurzaamheidsaspecten te integreren in het beleid. Daarnaast probeert hij ook de burger wakker te houden op het vlak van duurzame ontwikkeling.
Met alle vragen kunt u bij de Milieudienst Kuurne, Marktplein 9, 8520 Kuurne. Tel: 056 73 71 46 of e-mail: milieudienst@kuurne.be

Bron: CDO Gent